Wydarzenie współorganizowała redakcja czasopisma „Text Matters”, którego najnowszy numer (15) profesor Simon redagowała wraz z doktorem Krzysztofem Majerem (Language Traffic in the City: Translating Urban Space).
Wykład poświęcony był problematyce przestrzeni miast wielojęzycznych, której szczególny przykład stanowi przedwojenna Praga. Choć głównym językiem wykładu był angielski, profesor Simon – zgodnie z przewodnim motywem wielojęzyczności – komentowała pokazywane slajdy również po francusku.
Język jako oś sporu o terytorium miejskie
Profesor Simon opowiedziała o wpływie nacjonalizmu językowego na europejskie miasta w XIX wieku oraz w pierwszych dekadach wieku XX. Dla wielu miast zamieszkiwanych przez różne grupy narodowościowe język stał się wówczas wyznacznikiem sporów politycznych i tożsamościowych. Badaczkę szczególnie interesuje charakter tych miast, w których dwa języki od dawna pozostają w spornej relacji, ponieważ oba czują się w równym stopniu uprawnione do tego samego terytorium miejskiego – miast takich jak Montreal, Triest, Barcelona, czy właśnie Praga.
W tym ostatnim przed II wojną światową istniały naprzeciw siebie dwa budynki opery: jeden dla czeskojęzycznej publiczności, drugi zaś – dla niemieckojęzycznej. Profesor Simon pokazała na ich przykładzie, jak podzielona była cała przestrzeń miejska przedwojennej Pragi, jaki miało to wypływ na życie mieszkańców – szczególnie tych, którzy nie chcieli podporządkować się sztywnym granicom kulturowym – a także co stało się z pamięcią niemieckojęzycznej Pragi. Istotnym elementem wykładu były sylwetki barwnych postaci owej epoki (Maxa Broda, Mileny Jesenskiej, Leoša Janáčka czy Tomáša Masaryka), reprezentujących różne postawy wobec praskiej wielojęzyczności.
Zamiast podziałów – miasta w przekładzie
Po części wykładowej przyszedł czas na liczne pytania od publiczności. Profesor Simon rozwinęła swoją koncepcję przekładu w kontekście przestrzeni miejskiej, a także odniosła się do swoich osobistych doświadczeń jako mieszkanki miasta naznaczonego wyraźnie przez dwa języki – Montrealu. Zamiast używać określenia „miasta podzielone”, profesor Simon woli mówić o „miastach w przekładzie”; tak właśnie zatytułowana jest książka dostępna również po polsku (Miasta w przekładzie. Skrzyżowania języka i pamięci)
Panel dyskusyjny wokół przekładu i Inności
Łódzka wizyta profesor Simon nie ograniczyła się do wykładu na Wydziale Filologicznym. W przeddzień, tj. 18 maja, w Bibliotece TUVIM (ul. Tuwima 46) kanadyjska badaczka wzięła udział w dyskusji z profesorem Jerzym Jarniewiczem i profesorem Kacprem Bartczakiem. Spotkanie odbyło się pod hasłem „Translation, The City, The Other”, a rozmowę moderowali doktor Agata Handley i doktor Krzysztof Majer, reprezentujący redakcję czasopisma „Text Matters”. Panel dotyczył współczesnych koncepcji przekładu i ich zastosowania w badaniach nad wielojęzycznością w przestrzeni miejskiej, roli przekładu w negocjowaniu Inności oraz specyfiki tłumaczeń poetyckich jako potencjalnego punktu stycznego strategii oporu wobec sztucznej inteligencji.
Tekst: redakcja czasopisma „Text Matters”
Zdjęcia: Bartosz Burski (Biuro Promocji i Komunikacji Wydziału Filologicznego UŁ)
